Mars’ın alçak enlemlerinde suya dair delil bulundu

Teknoloji Haberleri May 03, 2023 Yorum Yok

Mars gezgini Zhurong, kızıl gezegenin alçak enlemlerinde su olduğuna dair delil buldu.

Önceki çalışmalarda Mars’ta yüksek ölçüde sıvı halde su bulunduğuna dair deliller bulunmuş lakin ağır iklim değişikliklerinin çok düşük basınç ve su buharı içeriğine yol açması nedeniyle sıvı haldeki suyun günümüz gezegeninde varlığını sürdürmesini zorlaştırmıştı. Bu nedenle bilim insanları, suyun yalnızca katı yahut gaz formlarında var olabileceğini düşünüyordu.

MARS İÇİN YENİ BİLGİLER ORTAYA ÇIKIYOR

Science Advances mecmuasında bu hafta yayımlanan yeni bir araştırmaya nazaran,  NASA’nın Phoenix Mars iniş aracının robotik kolunda gözlemlenen damlacıklar, sıvı halde tuzlu suyun yaz mevsiminde Mars’ta yüksek enlemlerde ortaya çıkabileceğini kanıtladı. Pek çok simülasyon ayrıyeten, Mars’ın makul bölgelerinde kısa müddetliğine sıvı haldeki suya uygun iklim şartlarının oluşabileceğini gösterdi. Lakin gezegenin yüzey sıcaklıklarının en yüksek olduğu alçak enlemlerinde sıvı halde su olduğuna dair delil hala bulunamamıştı.

Mars gezgini Zhurong’dan elde edilen bulgular ise bu boşlukları doldurdu.

Çin’in Tianwen-1 Mars keşif misyonunun bir kesimi Zhurong Mars gezgini, gezegenin kuzey yarımküresinde geniş bir ova olan Utopia Planitia’ya 15 Mayıs 2021’de iniş yaptı. Gezgin, yaklaşık 2 kilometre yol kat etti ve hareketsiz moda geçmeden evvel Dünya’ya bir data akışı gönderdi. Zhurong, Mars’ın alçak enlemlerinde bulunan bir bölgeye iniş yaptı.

Çin Ulusal Uzay Yönetimi tarafından yayınlanan, Çin’in birinci Mars gezgini Zhurong’un iniş platformu ile çektiği selfie, 11 Haziran 2021. (Fotoğraf: CNSA/Xinhua aracılığıyla)

Çin Bilimler Akademisi’nde 20’den fazla araştırmacıdan oluşan bir küme, o vakitten bu yana gezgin üzerindeki kamera ve detektörler tarafından elde edilen dataları, iniş alanındaki kum zirvelerinin farklı büyüklükteki yüzey özellikleri ve materyal kompozisyonlarını incelemek için kullandı.

Grup, kum dorukları yüzeylerinde kabuk, çatlak, granülasyon, çokgen sırtlar ve şerit gibisi izler üzere birtakım kıymetli morfolojik yapılar buldu. Bilgi tahlili, kum yüzey katmanının su ile birleşmiş sülfat, su ile birleşmiş kum ve su ile birleşmiş demir oksit de dahil olmak üzere mineraller açısından güçlü olduğunu ortaya koydu.

Çin Bilimler Akademisi Jeoloji ve Jeofizik Enstitüsü’nde çalışan araştırmacı Qin Xiaoguang, “Zhurong ve başka Mars gezginlerinden elde edilen meteorolojik datalara nazaran, kum zirvelerinin yüzey özelliklerinin, soğuk havada tuz içeren kum zirvelerinin yüzeylerine düşen don ve karın daha sonra eriyerek oluşturduğu sıvı haldeki tuzlu su ile bağlı olduğunu tespit ettik” dedi.

Qin, kum doruklarının yüzeyindeki tuzun, don ve karın düşük sıcaklıklarda eriyerek sıvı halde tuzlu su oluşturmasına yol açtığını belirtti. Tuzlu su kuruduğunda, çökelmiş su ile karışmış mineraller kum parçacıklarını birleştirip kum kümeleri ve kabuk oluşumunu sağlıyor. Daha sonra kabuk büzülerek çatlıyor. Süreç daha sonra tekrar ederek kabuk yüzeyindeki sırt ve şerit gibisi izlerin oluşumuna neden oluyor.

Araştırmacılar, Zhurong’un bulduğu kum zirvelerinin yaklaşık 400.000 ila 1,4 milyon yıl evvel oluştuğunu kestirim ediyor. Bu devirde yüksek ve düşük enlemler ortasındaki su buharı değişimi, bölgede sıcaklıklar düştüğünde düşük Mars enlemlerinde daima nemli ortamların, akabinde da tuzlu suyun sıkça görülmesine yol açtı.

Qin, keşfin, yüzey sıcaklıklarının yüksek enlemlerden nispeten sıcak ve hayat için daha uygun olduğu Mars’ın düşük enlemlerinde, suyun sıvı halde bulunduğuna dair değerli delil sağladığını söyledi.

Keşif ayrıyeten, Mars gezginleri için gelecekteki keşif stratejilerinin dizaynına ait bilgi sağladı. Araştırmacılar çalışmada, Mars’ın yüzeyindeki çeşitli enlemlerde bir vakitler tuzlu su olduğu için, gezegendeki hayatı araştıracak gelecekteki misyonlarda önceliğin tuza toleranslı mikroplara verilmesi gerektiğini belirtti.

Yorum Yok

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir